Grittologie
Door Roel Grit

Oud-Emmenaar Hanson versus Einstein

Einstein, de grootste wetenschapper ooit, had het goed mis. 'God dobbelt niet' zou hij omstreeks 1920 gezegd hebben over de quantummechanica. Dit mysterieuze onderzoeksgebied van de natuurkunde gaat over het allerkleinste: de nog maar net ontdekte atomen, protonen en elektronen.

Dit allerkleinste kunnen wij ons met onze grote-mensenogen niet voorstellen: het valt geheel buiten onze intuïtie. Bizarre verschijnselen zoals elektronen die op twee plaatsen tegelijk lijken te zijn. Of elektronen die op grote afstand met elkaar 'verstrengeld' zijn en elkaar sneller dan het licht beïnvloeden. Of deeltjes die niet bestaan uit vaste bolletjes, maar golven zijn. Zo'n deeltje bevindt zich niet op één plaats; we kunnen alleen iets zeggen over de kans om ze ergens aan te treffen. En juist deze kansberekening wilde er bij Einstein niet in en deed hem volgens overlevering over de quantummechanica uitroepen: 'God dobbelt niet!'

Maar wat had onze grote natuurkundige het op dit punt mis! De quantummechanica is uitermate succesvol. We danken fotosynthese, transistoren en ook computers aan dit deel van de natuurkunde. Experimenten op dit gebied geven ongelofelijk precieze uitkomsten die met meer dan zes cijfers achter de komma kloppen met de quantumtheorie.

En, elektronen die op afstand - en sneller dan het licht - met elkaar verstrengeld zijn bestaan echt. De technische universiteit Delft loopt voorop in onderzoek hiernaar. Oud-Emmenaar en wetenschapper Ronald Hanson is toonaangevend in dit onderzoek dat kan leiden tot een supersnel en veilig internet: het quantuminternet. Hij geeft woensdag 16 januari om 19.30 uur in het Kenniscafé Emmen een begrijpelijke lezing over dit bizarre onderwerp. Locatie: NHL-Stenden hogeschool in Emmen. Bezoek de lezing van Hanson, want misschien levert dit onderzoek (hem) ooit nog een Nobelprijs op. Inschrijven kan via de website van het Kenniscafé Emmen.