Helpende Handjes luiden de noodklok

Erica – De waardering voor het werk dat ze doen is er volop, maar de broodnodige extra handjes blijven uit. De werkgroep De Helpende Handjes in Erica luidt daarom de noodklok. Het groepje vrijwilligers helpt al ruim zeven jaar de beheerder van de Algemene Begraafplaats in het dorp.

Met vereende krachten knappen de groepsleden oude graven en het terrein zelf elke woensdagochtend op. De meeste leden zijn echter al van een gezegende leeftijd, aldus Johan Hemel van de Helpende Handjes. Er moet gekeken worden naar de toekomst, dus voor de voortzetting van het goede werk zijn meer handjes nodig. Veel meer. En daar ontbreekt het aan.

Aan de westkant van de begraafplaats staat een bijzonder monument van oude grafstenen. Het markeert het begin van de Helpende Handjes, legt Hemel uit. ‘De gemeente was van plan zo’n 350 grafstenen te ruimen. Rechthebbenden waren opgeroepen om zich te melden, maar het bleef stil.’ De Historische Kring Erica vond de voorgenomen grafruiming wat aan de gortige kant, aangezien een deel van de grafstenen van grote cultuurhistorische waarde waren. ‘De stijl, de patronen, de verwijzingen naar gezangen uit de bijbel. Dat is bijzonder zeldzaam.’ Dat mocht niet helemaal verloren gaan.

Ericaanse soldaten

Na overleg met de gemeente kreeg de Historische Kring de beschikking over rond de veertig oude grafstenen die verwerkt zijn in een fraai monument aan de westzijde van de begraafplaats. ‘Het fabriceren van het gedenkteken leidde tot het ontstaan van de Helpende Handjes. Naast Hemel bestond die uit Karel Maatje, Anne Klein, Frans Heijnen, Ben Knegt, Jan Drenth en Albert Drenthen. In 2013 volgde de officiële onthulling. Twee jaar later volgde een tweede grafmonument, deze keer voor drie Ericaanse soldaten (Eerske Peetsma, Klaas Schepers en Anne Klasens) die sneuvelden tijdens de politionele acties in Indonesië in de tweede helft van de jaren veertig.

Voorziet in een behoefte

Plaatsgenoten Harm Groenhof en Jan Peters kwamen met het idee, aldus Hemel. ‘In Emmen stond ook een Indiëmonument, in Erica mocht die eigenlijk ook niet ontbreken, vonden ze. En zo geschiedde. ‘Ik heb mensen bij de monumenten gezien die in huilen daar in tranen uitbarsten. Als ik mensen spreek, dan proef je de waardering. Dus ze voorzien toch in een behoefte’, aldus Hemel.

Geen doen

Maar om al dat moois te onderhouden zijn er dus voortdurend handjes nodig. Van de oorspronkelijke groep is Knegt inmiddels overleden en besloot Heijnen om te stoppen. De dames Jeanet Peetsma, Donna Tieben en Tia Schippers hebben zich bij de groep gevoegd. Maar de werkdruk is voelbaar, aldus Hemel. ‘Bedenk dat de gemeentelijk beheerder van de begraafplaats naast deze begraafplaats ook zeven andere locaties in de gemeente Emmen moet onderhouden. Dat is bijna geen doen.’

Zinkend schip

De Helpende Handjes springen zo veel mogelijk bij, maar het dreigt onuitvoerbaar te worden. ‘We lopen tegen dezelfde problemen aan die je overal in het verenigingsleven ziet: een afnemend aantal vrijwilligers.’ Ondanks oproepen en het benaderen van mensen gaat het maar moeizaam met het werven van vers bloed. ‘Er is serieus overwogen om de club op te heffen. Maar als wij er de brui aan geven, dan vrees ik dat de verpaupering toeslaat op de begraafplaats.’ Een gesprek met de gemeente zit nog in de pijpleiding. Hemel hoopt nog op extra mankracht, mede door zijn verhaal in de krant te doen. ‘Want als niemand reageert, dan is dit zo goed als een zinkend schip.’