Gemeente zet in op kwaliteit woningen: 'Snoeien doet bloeien'

Emmen - Hoe zorgen we dat de kwaliteit van wonen en leven in de gemeente Emmen goed blijft? Welke inzet is dan de komende jaren nodig op het gebied van wonen van de gemeente, corporaties, marktpartijen en bewoners?

Dat staat beschreven in de nieuwe woonvisie van de gemeente Emmen: 'Thuis in Emmen: snoeien doet bloeien'. De twee grootste opgaven zijn het verbeteren van de kwaliteit van de bestaande woningen en het terugbrengen van de overmaat aan nieuwbouwmogelijkheden.

Er zijn voldoende woningen, maar niet alle woningen hebben voldoende kwaliteit. De woningvoorraad veroudert. Woningen die 50 jaar of langer geleden modern en gewild waren, zijn nu gedateerd, omdat ze niet energiezuinig zijn.

Slopen of nieuwbouw?

'Het maken van een kwailteitsslag bij het bestaande woningaanbod zien wij als een grote opgave voor de komende jaren', zegt wethouder Jisse Otter. 'Jaarlijks moeten ongeveer 400 woningen worden opgeknapt: verbeterd of gesloopt en deels vervangen door nieuwbouw. Wij willen dat samen met huiseigenaren en woningcorporaties oppakken.'

Nu staan in de gemeente Emmen veel gezinswoningen. De vraag naar één- of tweepersoonswoningen neemt echter steeds meer toe. 'Daarom zijn er meer andere woningen nodig', zegt Otter. 'Ook betaalbaarheid, energiebesparing, duurzame energieopwekking en levensloopbestendig maken vragen dan onze aandacht.'

Wat gebeurt er na 2025?

De komende acht jaar verwacht Emmen meer huishoudens, zodat het aantal woningen nog iets moet toenemen. 'Daarna wordt een omslag verwacht en daalt de vraag. Wij hebben op dit moment teveel woningbouwmogelijkheden in bestemmingsplannen vastgelegd. Een deel hiervan wordt de komende jaren geschrapt. Zo ontstaat er ruimte voor nieuwe woningbouw.'

Toename huishoudens

Volgens wethouder Jisse Otter staan er momenteel ongeveer 47.500 woningen in de gemeente Emmen. ‘De komende 10 jaar verwacht ik dat er nog 1000 extra bij komen. Tot 2026 zal het aantal huishoudens nog toenemen. Daarna groeien we als gemeente niet meer.’ Het streven moet daarna op de bouw van minder woningen komen te liggen. Anders zal de leegstand alleen maar bevorderd worden.

Delftlanden

Binnen de gemeente bestaan er momenteel nog plannen voor de komst van 2000 extra onderkomens. ‘Meer dan we eigenlijk nodig hebben. Daarom houden we alle initiatieven nu goed tegen het licht. Wat kan doorgang krijgen en wat niet?’ De grootste afwaardering van de afgelopen tijd was natuurlijk die van de Delftlanden, de jongste wijk van Emmen. Ongeveer 6000 woningen zouden daar moeten verrijzen, was het oorspronkelijke idee. In latere jaren werd dat al teruggebracht naar 1500. In 2016 ging de gemeente opnieuw met een rode pen door de aantallen: de wijk kan nu nog maximaal groeien naar 800 woningen.

Slapende plannen

De verwachte terugloop van de vraag naar woonruimte noopt de gemeente ook tot deprogrammeren. Hieronder valt het slopen van verouderde woningen en daar al dan niet vervangende of minder huizen tegen over te zetten. Beoogde nieuwbouwgebieden in Emmer-Compascuum, Zwartemeer en Nieuw-Weerdinge kunnen een zelfde aanpak als in de Delftlanden verwachten: bouwkavels schrappen en daar bijvoorbeeld groen of recreatieve ruimte voor terug. ‘Het is voor ons de opgave om te kijken hoe we deze locaties zo goed mogelijk af krijgen.’ Slapende plannen waarbij het al jaren wachten is tot de schop de grond in gaat, zullen waarschijnlijk worden geschrapt. Otter verwijst nog maar weer eens naar de titel van de woonvisie: snoeien doet bloeien. ‘Schrap datgene waar toch niets gebeurd, zodat andere initiatieven een kans krijgen.’

Rotte kiezen

De kans dat er ooit in de toekomst nog complete weilanden worden omgeploegd om daar woonwijken of -buurten te realiseren, is klein geworden. ‘Bij nieuwe wooninitiatieven concentreren we ons eerst of op de rotte kiezen in een kern. Denk in dit geval aan vervangende nieuwbouw op verpauperde locaties.’

Doorzonwoningen

Een tweede punt waar de nieuwe woonvisie op inzet is de kwaliteit van de woningen. Emmen onderging na de Tweede Wereldoorlog een groeispurt van jewelste. Wijken zoals Emmermeer, Emmerhout, Angelslo en Bargeres werden in de tweede helft van de 20e eeuw in een razend tempo uit de grond gestampt. ‘Een groot aantal woningen in deze wijken zijn al 50 tot 60 jaar oud. Bovendien kent de uitstraling hier en daar weinig variatie. Je treft er heel veel van dezelfde woningtypes.’ Alleen het aantal doorzonwoningen ligt al op 25.000 stuks, rekent Otter voor.

Smaken

Nu is het niet de bedoeling dat er massaal met de sloopkogel in de rondte wordt gezwiept, vervolgt de wethouder. ‘Maar een groot deel nadert de einde van de levensduur.’ Als het geen afbraak is dan moet er verduurzaamd worden. Verdunnen van de woningvoorraad of vervangen door nieuwbouw zijn andere mogelijke smaken.

Sturen

Wat betreft het de financiën heeft de gemeente niet het geld voor deze noodzakelijke veranderingen. ‘Projectontwikkelaars en woningbouwcorporaties nemen hierin het voortouw, aldus Otter. ‘Als gemeente hebben we echter wel de gemeentelijke instrumenten om hier op aan te sturen. Het geld dat we van het Rijk krijgen gaan we zo efficiënt mogelijk inzetten voor het openbaar gebied.’