Palamedes: een bijzonder boekwerk

Nieuw-Dordrecht - De komende tijd zullen in deze maandelijks terugkerende rubriek opvallende boeken en voorwerpen uit de Collectie Brands worden besproken. Vandaag: een eeuwenoud boekwerk met daarin het toneelstuk Palamedes van Joost van den Vondel.

Palamedes is een mythologische treurspel dat in de zevende eeuw voor Christus werd geschreven door een tot nog toe onbekende Griekse wijsgeer. Het verhaal gaat over een conflict over de oorlog tegen Troje tussen aantal Griekse goden, zoals Odysseus en Palamedes, die elkaar naar het leven staan, compleet met verraad, moord en doodslag.

Door de vaderlandse dichter Joost van den Vondel werd het Griekse treurspel in 1625 bewerkt tot een toneelstuk over de dood van raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt in 1619.
De raadspensionaris verschilde ernstig van mening over de vrijheid van godsdienst met stadhouder Maurits. Het conflict rond de vraag of katholieken ten minste net zo veel recht hadden in de uitoefening van hun godsdienst als de protestanten, leidde ertoe dat Maurits de raadspensionaris gevangen liet zetten en na een showproces ter dood liet brengen op het schavot voor de Ridderzaal in Den Haag.
In de collectie Brands bevindt zich de eerste druk van het toneelstuk, gedrukt in 1652 door Abraham van Wees in Amsterdam.

Het boek is in 2012 aan het museum cadeau gedaan door Hans Simons uit Twist, namens zijn moeder, mevrouw Conny Simonis-Brands,  woonachtig in California in de VS.
Het bijzondere van het boek is dat er vele aantekeningen in staan, vermoedelijk door een onbekende toneelregisseur als hulpmiddel voor de acteurs die in de tweede helft van 1600 het toneelstuk moesten opvoeren.

In het sierlijke handschrift, kenmerkend voor de 16de en 17de eeuw, staan er naast bijna elke pagina aanwijzingen over hoe de spelers zich op het toneel moesten bewegen en spreken. Het is weer zo’n voorbeeld van de vele bijzondere boeken die deel uitmaken van de Collectie Brands.