Brands collectie: nummer dertien

Nieuw-Dordrecht - Een belangrijk onderdeel in de collectie van Jans Brands, is een verzameling van ruim honderd `placcaten en ordonantien' uit de eerste helft van de 17de eeuw tot de eerste helft van de 18de eeuw.

Het zijn pamfletten van vaak enkele pagina's met overheidsmededelingen van besturen van steden, gewesten en provincies en de Verenigde Nederlanden over staatszaken, het doen en laten van de stadhouder en zijn familie uit het huis van Oranje, over oorlogen met buurlanden, maar ook handelsverdragen, of mededelingen met betrekking tot maten en gewichten, het brouwen en de keuring van alcohol en de heffing van de verschillende accijnzen. Ze zijn dus te vergelijken met de officieele mededelingen in de hedendaagse Staatscourant, of de mededelingen van Provincie en Gemeente op de officieele pagina's in de huis-aan-huisbladen.

 

Enkele voorbeelden van in de Collectie Brands aanwezige placcaten of ordonantien gaan over de `Triple Allaintie of het drievoudigh Verbont tussen Engelant, Sweden en de Vereenigte Nederlanden' (gepubliceerd in 1673), gericht tegen de vijandige uitbreidingspolitiek van Frankrijk. Een ander interessant placcaat is getiteld: “Sententien bij de Hove van Hollant, ghearresteert jegens Reinier van Oldenbarnevelt, gepubliceerd in 1623. Reinier was de zoon van raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die door stadhouder Maurits wegens staatsverraad op het Binnenhof voor de Ridderzaal werd onthoofd. Reinier wilde de dood van zijn vader wreken door deel te nemen aan een complot om Maurits om het leven te brengen. Dat complot werd verraden, waarna Reinier in 1623 eveneens werd onthoofd. Verder zijn er placcaten te vinden over de voogdij van de Prins van Oranje (gepubliceerd in 1650), het overlijden en de begrafenis van stadhouder Willem lV (gepubliceerd in 1751) en een handelsverdrag met de koning van Marokko (gepubliceerd in 1752)

Een groot aantal `placcaten, ordonantien en octroyen, uytgegeven by de Eddele Groot-mogende Heeren, Staten van Hollandt ende West-Vrieslandt, sedert Jaere 1580 tot in de loopende Jaere 1620' is gebundeld in een groot boek van ruim 1200 pagina's, gebonden in smetteloos wit varkensleer, gedrukt en uitgegeven door Jan Janssen, boeckverkoper op het water in Amsterdam in 1645. Een belangrijk deel van de pagina's gaan over het muntwezen van die tijd. Museum Collectie Brands in Nieuw Dordrecht herbergt sinds vijf jaar de collecties van de in dat dorp geboren en opgegroeide Jans Brands. Zijn collectie bestaat uit verschillende verzamelingen: (oude) boeken, (70.000 stuks), en allerlei voorwerpen, (30.000 stuks), variërend van gebruiksartikelen uit grootvaders tijd, tot echte oude, waardevolle museale stukken van historische en archeologische aard. Vrijwilligers zijn nog steeds bezig om al die boeken en voorwerpen te beschrijven en te catalogiseren. Nog steeds worden er, bijna wekelijks, nieuwe ontdekkingen gedaan in de collectie, of wordt informatie verkregen over boeken en voorwerpen, waaruit blijkt hoe bijzonder ze zijn. De komende tijd, zal om de twee weken in deze rubriek een bijzonder boek of voorwerp besproken en gepresenteerd worden.