Collectie Brands: deel 3

Nieuw Dordrecht - Een van de topstukken uit de collectie Brands is het Register van Leenmannen in het Overstichtse (Drenthe en Groningen) en Overijsselse gebied.

Het register dateert uit 1382, maar zou ook pas geschreven kunnen zijn in 1393. Het boek bestaat uit een varkensleren omslag met daarin 164 perkamenten pagina's van 20x26 cm. Er bestaan maar twee exemplaren van dit leenmannenregister. Het ene is in het bezit van het bisdom Utrecht en het andere is te bezichtigen in Museum Brands.


Het register geeft een beschrijving van belangrijke personen, waaronder iemand uit Emmen met de naam Henric Germinghe, die gronden, goederen en bepaalde rechten leenden van de bisschop van Utrecht en daaruit inkomsten verkregen. Als tegenprestatie beloofden zij hem hun trouw en loyaliteit en verrichtten rechterlijke, bestuurlijke of militaire taken.Bisschop Floris van Wevelinchoven bestuurde het bisdom Utrecht van 1378 tot 1393. Als leenman van de Duitse koning Wenceslaus van Bohemen, oefende hij grafelijke macht uit in Drenthe en was hij tevens prefect van Groningen en Drost van Coevorden. Onder zijn bestuur kwam dit leenmannenregister tot stand.Het Utrechtse exemplaar van het leenmannenregister wordt gekenmerkt door doorhalingen en aanvullingen met nieuwe leemannen. Het Drentse exemplaar is nagenoeg foutloos. Daarom wordt aangenomen dat het een “schone” kopie is van het Utrechtse register en daarom van iets later datum.