Aandacht voor ouderenmishandeling

Coevorden / regio - In De Hoeksteen in Coevorden wordt op maandag 27 oktober de bijeenkomst 'Ouderen in Veilige Handen' gehouden. Deze is bedoeld voor Drentse ouderen om het taboe op ouderenmishandeling te doorbreken.

Tijdens deze interactieve bijeenkomst gaat Else Nobel (voorlichter PCOB Drenthe) in gesprek met de ouderen over wat ouderenmishandeling is, hoe je het kunt herkennen en wat je er tegen kunt doen. Daarnaast is er veel ruimte voor persoonlijke verhalen van ouderen.

De bijeenkomst begint om 14.30 uur en duurt tot ongeveer 16.30 uur. De organisatie is in handen van ouderenbond PCOB. De Hoeksteen is gelegen achter de gereformeerde kerk aan de Rabenhauptstraat 1 in Coevorden.

Schaamte of angst

Jaarlijks zijn naar schatting 200.000 ouderen slachtoffer van ouderenmishandeling. Veel ouderen vinden het moeilijk om over de mishandeling te praten. Uit schaamte of angst. Daarom is de overheid samen met de Ouderenbonden de campagne Ouderen in Veilige Handen gestart om het taboe te doorbreken. Getrainde voorlichters (vrijwilligers) van de Ouderenbonden trekken door het land om ouderenmishandeling bespreekbaar te maken. In totaal organiseren zij 350 bijeenkomsten (waaronder in Coevorden) en bereiken zo'n 900.000 ouderen.

Plegers zijn in de meeste gevallen de kinderen of kleinkinderen (52%), gevolgd door de (ex-) partner (33%). Ook anderen kunnen pleger zijn zoals overige familieleden, kennissen, buren en zorgprofessionals.

Lees het actieplan 'Ouderen in veilige handen' via deze link.

Vormen van Ouderenmishandeling

1. Lichamelijke mishandeling

Lichamelijke mishandeling gaat om slaan of schoppen, maar ook om knijpen, de mond afplakken, aan de haren trekken of branden. Soms worden ouderen vastgebonden aan een stoel of bed. Een minder zichtbare vorm van lichamelijke mishandeling is het geven van te weinig of juist teveel medicijnen zoals slaapmiddelen.

Mogelijke signalen: blauwe plekken, schrammen, snij-, schaaf- of brandwonden, zwellingen, striemen op het lichaam, versuffing en apathie.

2. Psychische mishandeling

Psychische mishandeling gaat om treiteren, pesten en sarren, dreigementen (bijvoorbeeld dreigen met uithuisplaatsing, schelden, intimideren, valse beschuldigingen, beledigen of bevelen). Ook het vernederen, het zelfvertrouwen ondermijnen en het psychisch onder druk zetten vallen onder psychische mishandeling. Bij de oudere leidt dit tot gevoelens van angst, woede, verdriet, schuchterheid, verwardheid of apathie.

Mogelijke signalen: onverklaarbare angst, woede en/of verdriet, verwardheid, schuchterheid, weinig reactie, wantrouwen, slaap- en/of eetproblemen. Maar ook: deuren zijn op slot, overname van zaken die de oudere best zelf kan, geen toegang voor vrienden of bekenden, geen privacy bij bezoek.

3. Verwaarlozing

Verwaarlozing kan lichamelijke of psychische verwaarlozing zijn. Onder lichamelijke verwaarlozing verstaan we situaties waarin er niet voldoende voedsel of drinken aanwezig is, of onvoldoende persoonlijke of huishoudelijke hygiëne. Van psychische verwaarlozing is sprake wanneer de geestelijke behoeften van ouderen worden genegeerd, zoals de behoefte aan aandacht, liefde, emotionele zorg en respect.

Mogelijke signalen: ondervoeding, uitdroging, slechte hygiëne, doorliggen of andere onverzorgde wonden, vervuiling van zichzelf en/of kleding en/of huis, onvoldoende eten en drinken in huis, lichamelijke achteruitgang, plotselinge vermagering, depressie, frustratie, apathie, verdriet en wanhoop.

4. Financiële uitbuiting

Bij deze vorm van ouderenmishandeling gaat het om het wegnemen of profiteren van bezittingen van de oudere. Te denken valt aan diefstal van geld (bijvoorbeeld met een bankpas voor zichzelf pinnen), juwelen en andere waardevolle spullen, aan verkoop of gebruik van eigendommen zonder toestemming van de oudere en aan afpersing en gedwongen testamentverandering. Ook iemand financieel kort houden is een vorm van uitbuiting. Daarnaast kan financiële uitbuiting ontstaan. Een voorbeeld is dat zorgverleners, maar ook familieleden de zorg(gelden) misbruiken.

Signalen: plotselinge of onverklaarbare geldopnames bij de bank, verdwijnen van waardevolle spullen uit huis, onverklaarbaar tekort aan geld, ontstaan van schulden, huurachterstand, grote belangstelling van familie over geld of bezittingen van de oudere, weigeren van informatie over financiële situatie.

5. Seksueel misbruik

Bij seksueel misbruik gaat het om het verrichten van seksuele handelingen met of in het bijzijn van de oudere, tegen de wens van de oudere. Ouderen kunnen het slachtoffer zijn van onder meer exhibitionisme, betasten van het lichaam en verkrachting.

Mogelijke signalen: beschadigingen of irritaties aan genitaliën of anus, terugkerende genitale of anale infecties, bloedvlekken in kleding of beddengoed, moeite met zitten of lopen, geslachtsziekten, hevige onrust bij het (ont-)kleden en wassen, veelvuldig seksueel getinte gesprekken voeren.