Column Eric van Oosterhout | Bedenktijd

Het zijn niet de meest vrolijke weken van het jaar. Het weer helpt niet mee. Elsschot schrijft dan: ‘Een ellendige novemberavond, met een motregen die de dappersten van de straat veegt’. In die sfeer verliezen we op het gemeentehuis in 1 week twee mooie mensen. En om de sfeer nog iets somberder te maken, lijkt de coronapandemie woester dan ooit om zich heen te slaan.

De oplossing voor de pandemie is eigenlijk betrekkelijk eenvoudig: kies een serie goede beperkende maatregelen. En zorg er vervolgens voor dat iedereen zo snel mogelijk en bij herhaling een goed werkend vaccin ingespoten krijgt. Zo kregen we heel wat nare ziektes in het verleden eronder: difterie, kinkhoest, mazelen, polio etc. 

De maatregelen zijn er wel weer. Maar er blijft een relatief kleine groep die zich niet wil laten vaccineren. Deze groep wantrouwt dit ‘experiment’.

Ik denk aan een ander experiment. Stel je zet twee groepen mensen aan de rand van een drukke snelweg. De ene groep is geblinddoekt. De andere groep kan gewoon zien. Beide groepen krijgen de opdracht om binnen 5 minuten naar de overkant te gaan. Welke groep heeft de grootste overlevingskans? De groep die goed kan uitkijken overleeft het waarschijnlijk wel, op die ene pechvogel na. Maar in de groep geblinddoekten wordt het een slagveld. Maar ook daar zal er 1 geluksvogel zijn, die het wel overleeft.

Eenzelfde type kansberekening zien we nu in de ziekenhuizen. Er komen ook mensen met een vaccin in het ziekenhuis. Maar de kans om ongevaccineerd in het ziekenhuis terecht te komen, is vele malen groter. Dat is geen mening, dat is een feit. Bovendien komt een relatief veel kleinere groep niet-gevaccineerden veel vaker in het ziekenhuis en op de IC, dan de groep gevaccineerden.

De cijfers zijn helder. Toch houden deze cijfers de samenleving in een wurggreep. Een relatief kleine groep denkt op basis van verkeerde aannames - ’vaccineren haalt niets uit’ - dat het allemaal wel meevalt. Deze gedachte heeft minimaal twee ernstige gevolgen.

Ten eerste blijft het virus vrolijk rondzwerven. Dit leidt met name in de groep ongevaccineerden tot veel medisch leed.

Ten tweede leidt het standpunt om je niet te laten vaccineren tot veel druk op sectoren als de zorg en de politie. Zij happen gaandeweg de crisis naar adem, om maar in de sfeer te blijven.

Natuurlijk staat het een ieder vrij wat hij of zij met zijn lichaam doet. Ook ik ben niet voor een plicht tot vaccineren. Maar zoals met veel zaken, raakt de vrijheid van de een de beperking van de ander. Ook op de snelweg zijn we niet geheel vrij.

Het is nog niet te laat voor bedenktijd. Zoals Confucius schreef: ‘Alleen de allerwijsten en de allerdwaasten veranderen nooit van mening’.