Meneer Meertens vertelt | Teloorgang van het Noordeind

Niet alleen zijn archief blijkt indrukwekkend. Van hetzelfde kaliber zijn de dikke mappen vol historische foto’s, die een breed beeld geven van pakweg de afgelopen 80 jaar.

Die kennis van de plaatselijke historie bestaat niet alleen op papier. Ook het geheugen van de 74-jarige Emmenaar is een rijke bron vol verhalen en anekdotes. Kortom, Geert Meertens ten voeten uit!

,,In 1967 werd het noodzakelijk geacht de Hondsrugweg aan te leggen. Deze vier rijstroken tellende verkeersweg was in feite de doodsteek voor het Noordeind. Voor de afwikkeling van het het toenemende verkeer richting Odoorn en de N34 was namelijk een ingrijpende reconstructie noodzakelijk.

Aantrekkelijk landschap verdwenen

Vele oude boerderijtjes in de oude agrarische streek - tussen pakweg de huidige kruising Weerdingerstraat/Hondsrugweg en het verderop gelegen bedrijf van Misker - vielen ten prooi aan de slopershamer. Slechts twee of drie boerderijtjes bleven overeind, zoals het huidige pand waar tegenwoordig Proeflokaal Bregje is gevestigd. Het boerenleven in het gebied, dat waarschijnlijk tot één van de oudst bewoonde delen van Emmen behoort, kwam er grotendeels tot stilstand. De vooruitgang eiste zijn tol, alles moest langs de liniaal, waarbij de landelijke rust, de slingers in de weg, het groen en de gemoedelijke boerengemeenschap het loodje legden. Het aantrekkelijke landschap was gewoon in één keer weg.

De overgang van het Emmer centrum naar het Noordeind begon destijds ongeveer waar zich nu het Noorderplein bevindt. Daar was destijds een soort groene brink, een terrein waar af en toe de Emmer paardenmarkt werd gehouden. Ik herinner me de mooie lindebomen die er omheen stonden.

Samen met mijn opa ben ik daar nog enkele keren op die markt geweest. Die brink werd verder omlijst door boerderijtjes. Geen verkeerde locatie ook voor smid Nijenbrinks, die er paarden voorzag van nieuwe hoefijzers. Kortom, in het Noordeind stond het boerenleven centraal. De agrarische gemeenschap bestond overwegend uit kleinschalige, gemengde boerenbedrijfjes met groene weiden rond de hoeve en akkers op de aangrenzende, westelijk gelegen es. Op diezelfde es ligt al eeuwenlang het zogeheten langgraf, officieel hunebed D-43, met op steenworp afstand de Nabershof, de prachtige cultuurhistorische Saksische museumboerderij uit 1681. Van genoemde lindebomen heeft er in elk geval eentje de kaalslag overleefd. Ter hoogte van het bedrijf Thedinga, Tractor & Parts staat nu nog een fraai exemplaar aan de overzijde van de straat.

Tracé westelijker

Als de overheid het tracé van de Hondsrugweg destijds verder in westelijke richting zou hebben geprojecteerd zou de teloorgang van het Noordeind nooit hebben plaatsgevonden. Het argument dat bebouwing van de Emmer es ter plekke - in verband met de status van waterwingebied - uit den boze was, is ondertussen allang onderuit gehaald. De aanleg van onder andere Wildlands en andere objecten spreekt in dit verband boekdelen.”