Piet Fokkema droomde nooit van een eigen café

,,Ik wist niet veel van horeca af”, vertelt Piet Fokkema eerlijk. ,,En toch werd ik eigenaar van een café dat uitermate succesvol zou worden. Maar een eigen bar was nooit een droom van mij geweest; het was puur toeval dat Pierrot op mijn pad kwam.”

Tegenwoordig geniet de 70-jarige Emmenaar van zijn pensioen, al gaat dat wel gepaard met fysiek ongemak. ,,Ik slaap slecht en mijn linkerarm doet niet meer wat ik wil. Dat frustreert mij soms behoorlijk en dan ben ik niet de gezelligste om bij in de buurt te zijn. Gelukkig heb ik een hele lieve vriendin die mij altijd steunt.”

Piet Fokkema komt uit een ‘rood nest’, dat hij met broer Anton deelde. ,,Onze vader heeft 25 jaar namens de PvdA in de Emmer gemeenteraad gezeten, hij was een echte rooie rakker.”

Het leven in het gezin Fokkema was goed, al hadden ze het niet breed. ,,Maar onze ouders hielden van ons en het was een mooie, onbezorgde tijd.” De verstandhouding met z’n broer is goed, al zoeken de twee elkaar niet veel op. ,,Dat ligt hoofdzakelijk aan mij, want ik ben niet de man die het contact opzoekt. Dat heb ik waarschijnlijk te weinig in mij. Ik ben in die zin niet zo’n familieman.”

Fokkema was in z’n jonge jaren een fanatieke voetballer bij vv Emmen en een talentvolle handballer bij E&O. Hij wilde naar de sportacademie, maar door die ambitie kwam een streep toen de 18-jarige Fokkema en zijn toenmalige vriendin ontdekten dat ze een kindje zouden krijgen. ,,Oftewel: weg school, want ik moest gaan voorzien in het gezinsleven. Ik ging als jochie dus werken in plaats van studeren.”

Brokken

Het was een vreemde gewaarwording voor hem om op die leeftijd vader te worden. ,,Ik was zelf nog een kind en raakte een stukje van mijn eigen jeugd kwijt.” Het ‘kwijtraken van de jeugdjaren’ heeft invloed gehad op zijn latere handelen. ,,Ik wilde het inhalen, en dan ga je brokken maken. Ik begon andere dames interessant te vinden, zo onder het mom van: dat heb ik allemaal gemist en daar moet ik toch wel wat mee...” Zijn huwelijk strandde al vrij snel, geeft Fokkema aan. Het is een periode waar hij niet trots op is.

In zijn late twintiger jaren ging Fokkema aan het werk in het Midden-Oosten voor een producent van kippenschuren. Een mooie tijd waarin veel geld verdiend werd, maar ook een periode waarin hij gekke dingen meemaakte. ,,Ouders die geen cent te makken hadden en dan hun onvolwassen dochters aan Westerlingen aanboden; dat zijn echt geen mooie dingen.”

Café Pierrot

Over de periode waarin Fokkema samen met zijn tweede vrouw café Pierrot aan de Matissepassage in Emmen onder zijn hoede had, praat hij graag. ,,Het kwam in 1986 toevallig op mijn pad, omdat het me ter overname werd aangeboden. Heel enthousiast was ik niet, maar ik kon er ook niet echt een buil aan vallen, mocht het mis gaan. Wij besloten er een sportcafé van te maken.” Al snel werd duidelijk dat hij geen spijt hoefde te hebben van zijn keuze.

Pierrot begon te lopen, mede omdat verschillende werkgevers aan het eind van de week hun personeel uitbetaalden in het café. Daardoor ontstond een trouwe en vaste klantenkring. Klanten bleven hangen, gaven hun salaris aan de bar uit, maakten gebruik van de gokautomaten en genoten van gratis bitterballen. ,,En daarnaast was ik altijd concurrerend met de prijzen. Kostte een biertje ergens anders 2,50 euro? Dan was ie bij ons dertig cent goedkoper. Mensen waardeerden dat.”

Het café begon snel naam te maken en bekende (sport)mensen wisten Pierrot ook te vinden. ,,Toen Ronald Koeman als speler van FC Barcelona voor een trainingskamp in Odoorn was, kwam hij ’s avonds bij ons een drankje doen. Cruijff wist daarvan en kwam zelf ook! Het leverde ons als sportcafé natuurlijk een goede naam op.” Niet alleen Koeman en Cruijff kwamen er, ook de spelers van BVO Emmen (tegenwoordig FC Emmen) bezochten na hun thuiswedstrijden Pierrot. Fokkema gaat er eens goed voor zitten nu de herinneringen naar boven komen.

,,Scheidsrechter Roelof Luinge dronk na de wedstrijden aan de Oude Meerdijk steevast een drankje bij ons en aan het einde van de avond stond ie dan vrolijk op de tafel liedjes mee te zingen! Totdat de KNVB ingreep; die wilde dat Luinge dat niet meer deed.”

Samen een biertje

Fokkema moet lachen en steekt zijn vinger in de lucht om aan te geven dat er nog een anekdote komt. ,,Mister FC Emmen, Michel van Oostrum, was ook een goede klant. Op een avond, na een thuiswedstrijd, zat de spits aan de bar toen Luinge er ook was. Van Oostrum vond dat de scheids een slechte beslissing had genomen en vertelde dat aan Luinge. ‘Verdomme, klotescheids, hoe kon je dat nou doen?!’ Maar: aan het eind van de avond was het hand erop en samen een biertje. En zo moet het.” Op het hoogtepunt zat Pierrot op zaterdagavonden met zo’n tweehonderd gasten altijd stampvol. Het was een drukke, maar succesvolle periode voor het gezin Fokkema, dat twee kinderen telde.

,,Met mijn vrouw vormde ik een hecht team. Zij zorgde voor de discipline, want in het begin vond ik het gezellig om met klanten mee te drinken. Dat kon natuurlijk niet, dus dat leerde ik snel af. Mijn vrouw en ik konden goed met elkaar overweg, zowel zakelijk als privé. We werkten keihard, sterker nog: we zijn in bijna twintig jaar Pierrot maar één keer met het complete gezin op vakantie geweest!” Toch heeft Fokkema wel een beetje spijt dat hij niet vaker leuke dingen met zijn gezin heeft ondernomen. ,,Ik had achteraf vaker samen met mijn zoon, dochter en vrouw weg moeten gaan in plaats van altijd maar hard werken.”

In 2004 was het klaar voor Fokkema en besloot hij het café te verkopen om samen met zijn vrouw te genieten van hun vrijheid. Het was een droom die rond 2005 in een nachtmerrie veranderde toen Fokkema’s vrouw op 52-jarige leeftijd aan kanker overleed. Het verdriet is nog steeds groot voor Fokkema, al heeft het inmiddels wel een plekje.

Het café kreeg vervolgens verschillende eigenaren en ging een tijdje zelfs onder een andere naam door het leven. Tegenwoordig is de naam Pierrot in ere hersteld, maar als Fokkema er langs komt, kijkt hij niet naar de gevel van het gebouw. Te moeilijk, volgens hem. ,,Ik probeer rationeel te zijn, maar onderaan de streep ben ik toch een gevoelsmens.”

Genieten

Te veel stilstaan bij het verleden wil Fokkema niet. ,,Ik wil genieten van het hier en nu, zo houd ik als Bourgondiër van lekker eten. Voor de coronacrisis gingen mijn vriendin en ik bijna elke vrijdag naar restaurant Da Paolo, en dan kregen we iets speciaals dat niet op de kaart staat. Pure verwennerij.”

Eventjes is Fokkema stil en sluit het gesprek af met een glimlach. ,,Kun je nagaan: met mijn lieve ouders gingen we slechts één keer in het jaar uit eten; naar de Chinees. Kreeg je een loempia, want meer geld was er niet.”

'Fijne herinneringen'

Michel van Oostrum kwam in de jaren negentig graag met zijn teamgenoten in Pierrot. ,,Ik heb net als Piet fijne herinneringen aan die tijd”, vertelt Van Oostrum. Tegenwoordig woont en werkt de oud-voetballer in Lelystad, waar hij eigenaar is van een pannenkoekenrestaurant. Af en toe komt hij nog eens in Emmen. ,,En dan loop ik Piet wel eens tegen het lijf; het contact is dan altijd goed.”

De sfeer in het café was altijd goed, herinnert hij. ,,Ja, dat verhaal over scheidsrechter Roelof Luinge en mij in Pierrot is waar. Ik was boos op hem en dat maakte ik hem duidelijk. Maar aan het eind van de avond stonden we inderdaad ‘De Vlieger’ te zingen; armen om mekaar en tranen in de ogen. Mooi man."

Van Oostrum roemt de oud-uitbater van het café verder om zijn vriendelijkheid. ,,Als we dan binnenkwamen na een wedstrijd, riep hij me altijd tegemoet: ‘He, Van O.!’ Hij was een groot liefhebber van de club, door dik en dun en stond altijd voor ons klaar."

Een voorbeeld van die bereidwilligheid wil Van Oostrum wel geven. Grinnikend vertelt hij eerlijk dat er soms naar het café werd gebeld met de vraag of hij er dan was. ,,Als ik dan tegen Piet zei ‘vertel maar dat ik er niet ben’, dan deed hij dat trouw. Soms waren we gewoon nog niet klaar met stappen, en Piet begreep dat volledig, haha."

Tekst: Marlow de Kleine