Omvallen door de coronacrisis? Daar willen musea in Drenthe en Groningen nog niet aan denken

Een kwart van de musea in Nederland dreigt later dit jaar om te vallen door de coronacrisis, voorspelt de Nederlandse Museumvereniging (NMV). In Drenthe en Groningen willen musea daar niet op vooruitlopen.

De NMV baseert zich op een enquête onder 435 leden. In Drenthe en Groningen zijn 25 musea bij de vereniging aangesloten. Een telefonische rondgang leert dat de meeste musea in Noord-Nederland over financiële reserves beschikken om het ‘drie, vier misschien vijf maanden’ vol te houden.

,,Daarna doet zich een nieuw probleem voor”, vreest Harrie Wolters van het Hunebedcentrum in Borger. ,,Als we straks weer open kunnen en bezoekers moeten anderhalve meter afstand houden, dan wordt het heel ingewikkeld, daar is ons museum niet op ingesteld. Je zou minder mensen kunnen binnenlaten, maar dat betekent ook minder inkomsten.”

Geen buffer in Borger

Het Hunebedcentrum haalt zo’n 80 procent van de inkomsten uit kaartverkoop. ,, Wij zijn afhankelijk van het toerisme. Normaliter verdienen wij ons geld in de zomer en bouwen wij dan een buffer op voor de winter.” Het museum in Borger heeft negen mensen in vaste dienst, om hen te kunnen blijven betalen, wordt een beroep gedaan op de ingestelde noodmaatmaatregelen. Van overige medewerkers wordt tijdelijk geen gebruik gemaakt.

Directeur Andreas Blühm van het Groninger Museum vindt het moeilijk voor te stellen dat musea omvallen. ,,Wat ons museum betreft, zie ik dat niet gebeuren. Het museum blijft, de collectie blijft. De gedachte dat we straks met minder personeel moeten werken, spookt niet door mijn hoofd. Er is nog veel onduidelijkheid, ook over hoe de noodmaatregelen uitpakken. Ik ga er vanuit dat het voor ons goed komt.”

Provincie biedt hulp aan, indien nodig

Ook bij het Drents Museum heerst vooralsnog geen paniek. ,,Ons museum heeft voldoende vet op de ribben”, laat directeur Harry Tupan vanuit Assen weten. Tupan prijst de oproep van de museumvereniging aan overheden om huren op te schorten en denkt dat de noodmaatregelen van het rijk in eerste instantie soelaas kunnen bieden. ,,Onze cultuurgedeputeerde heeft ook al hulp aangeboden, indien nodig.”

Het Grafisch Museum GRID in Groningen redt zich ‘so far, so good’. Directeur Fronique Oosterhof heeft een aanvraag ingediend voor de salarisnoodmaatregel en vestigt hoop op een toegezegde gift van de overheid. ,,Met de eigenaar van ons pand hebben we een regeling kunnen treffen. We maken de helft van onze huur over en betalen de andere helft later, als het weer beter gaat”, aldus Oosterhof.

Gered dankzij een subsidie

Collectie Brands in Nieuw-Dordrecht ontvangt subsidie van de gemeente Emmen en kan daardoor zijn drie werknemers blijven betalen. Mede dankzij vrijwilligers gaat de herinrichting van de bibliotheek in het museum door, met inachtneming van de maatregelen om besmetting tot voorkomen. Voorts beschikt het museum over een kleine reserve, meldt voorzitter Hank Peters.

Vesting Bourtange ontvangt vrijwel geen subsidie en moet het hebben van het toerisme, van evenementen en marktbezoek. ,,Die inkomsten zijn er niet. Het seizoen is nu al verloren. De Slag om Bourtange gaat ook niet door”, zegt vestigingsmanager Henri Meendering. ,,We ontvangen een beetje geld voor de verhuur van panden. Omdat 2019 een goed jaar was, beschikken we over enige reserve. Ook Bourtange heef een aanvraag ingediend voor de noodmaatregelen.”

Afstand houden in een museum

Meendering, die inmiddels probeert te bezuinigingen, maakt zich zorgen over wat er gebeurt als bezoekers ook straks anderhalve meter afstand moeten houden. ,,Op het terrein hoeft dat geen probleem te zijn, maar in de gebouwen is dat anders. Moeten wij daar continu toezicht op houden? Dat wordt heel lastig.”

Uit de rondgang door deze krant blijkt dat aan de nadelen van de musea in Noord-Nederland ook voordelen zitten. De meeste musea zijn klein, hebben weinig personeel in dienst, werken met veel vrijwilligers en zijn niet gehuisvest in dure panden. De vaste lasten zijn relatief laag. Daar staat tegenover dat er minder mogelijkheden zijn om straks snel gezonder te worden.

Het Klompenmuseum in Eelde houdt de moed erin. ,,De crisis raakt ons beslist”, zegt Bertus van den Hof. ,,Alle groepen hebben hun komst afgezegd, we hebben nul bezoekers. Maar we hebben één geluk: we drijven volledig op vrijwilligers en zijn financieel redelijk gezond. We hebben geen inkomsten, maar ook nauwelijks uitgaven. Als dit straks allemaal voorbij is, gaan we verder. Onze tentoonstelling Houten cultuur staat al klaar.”