Maak Het Mee
Door Burgemeester Eric van Oosterhout

Heilige avond

Aan het begin van een drukke werkdag lig ik baantjes zwemmend wat te mijmeren in ons prachtige nieuwe zwembad. Ik durf wel te zeggen: ‘Het mooiste zwembad van Noord-Nederland’. Het wordt weer een druk dagje, maar het eind is veelbelovend: Bert Visscher in ons ook al mooie Atlas Theater.

In een uitverkochte grote zaal zien we Visscher weer als een dolle tekeer gaan. Gek, druk, soms op het randje, maar ik moet er vreselijk om lachen. Er is weinig zo ontspannend als een avondje heel hard lachen met bijna duizend mensen om je heen die ook veel plezier hebben.

Hoe anders is de sfeer drie dagen later. Ik ben weer in het Atlas Theater. Nu zitten we met hooguit een man of 100 in de kleine zaal. We kijken naar het toneelstuk ‘Een heilige avond’ met twee topacteurs. Op een enkele glimlach na valt er weinig te lachen. Daarvoor is het thema te ernstig. Op Kerstavond wordt een vrouw, hoogleraar politieke filosofie, uit haar taxi gehaald door de politie. Het verhoor op het bureau is grimmig. Ze wordt ervan verdacht met haar ex-man van plan te zijn een terroristische aanslag te plegen. De klok op het podium tikt vanaf half elf letterlijk anderhalf uur weg. Klokslag twaalf uur zal de bom ontploffen.

In de zaal schieten de gedachten alle kanten op. Je zal zo maar op Kerstavond worden opgepakt op straat. En nu blijkt haar ex-man ook nog eens vast te zitten. Wij horen geen naam. Maar de ondervrager blijkt alles van haar te weten. Waar ze de vorige avond was. Met wie ze heeft gegeten. En zelfs of het tot ‘gemeenschap’ is gekomen met haar ex-man.

Maar gaandeweg het stuk word je toch wat op een ander been gezet. Is die ex wel te vertrouwen? En er blijkt een geschrift van haar hand dat je toch minimaal aan het denken zet? En wil ze nu haar ex de schuld geven? Of neemt ze de schuld op zich, omdat ze toch wel van haar ex houdt?

En de belangrijkste vraag blijft anderhalf uur hangen: is er wel een bom?

Na afloop praat de bekende regisseur Ursul de Geer met het publiek door. Ik mag een voorzetje geven. Natuurlijk: iedere Nederlander is erg gesteld op zijn privacy. We hebben een hekel aan overheidsbemoeienis in ons privéleven. De ondervrager in het toneelstuk ging te ver. Daarover zijn we het snel eens. Maar stel nou eens dat er wel degelijk een bom was, die binnen anderhalf uur af zou kunnen gaan. En stel nou eens dat we wisten dat die veel slachtoffers zou kunnen maken. Zijn de vragen dan nog steeds zo onbeleefd? We vragen van de overheid onze privacy te waarborgen. Maar we vragen aan diezelfde overheid ook om ons te beschermen tegen iedereen die van plan is kwaad te doen. Een dilemma. Waar ligt de grens?

Het is mooi om een avond hard te lachen, maar een mooie theateravond die je aan het denken zet, is ook waardevol.