Het kabinet grijpt in bij de jeugdzorg, maar: 'veel van wat de minister voorstelt doen we al'

Gemeenten in Groningen en Drenthe zijn nauwelijks onder de indruk van de maatregelen in de jeugdzorg die het kabinet aankondigt. De toestand in de jeugdzorg is zo slecht dat de overheveling van taken naar gemeenten wordt deels teruggedraaid. Samenwerking moet helpen om de meest kwetsbare kinderen beter te beschermen. Niets nieuws onder de zon in Groningen en Drenthe, stellen gemeenten.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid hoopt met zijn voorstellen de (financiële) problemen in de jeugdzorg op te lossen.

,,Veel van wat de minister voorstelt doen we in Groningen al”, zegt wethouder Johan Hamster van Stadskanaal namens de Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG).

Sinds de decentralisatie van jeugdzorg naar de gemeenten in 2015 lopen de kosten op, waardoor zij met flinke begrotingstekorten kampen. Een aantal Nederlandse gemeenten laat daarom wachtlijsten oplopen en heeft patiëntenstops.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid slaan na onderzoek alarm over de jeugdbescherming. In hun rapport dat donderdag aan de Tweede Kamer werd gestuurd, constateren zij dat de overheid tekortschiet in de bescherming van kwetsbare kinderen. Mishandelde en verwaarloosde kinderen hebben direct hulp nodig, maar door tekort aan personeel en geld komen ze op wachtlijsten terecht.

Het kabinet wil gemeenten en jeugdzorgaanbieders dwingen tot betere samenwerking. Verder moet complexe zorg, zoals pleegzorg en specialistische zorg, regionaal georganiseerd worden. Gemeenten zouden zulke complexe hulp onvoldoende kunnen bieden.

Daarnaast moeten er eerlijke prijzen komen. Gemeenten bepalen de tarieven voor jeugdzorg. Deze zijn nu soms niet of nauwelijks kostendekkend. Géanda Prozée, woordvoerder van jeugdzorginstelling Elker in Groningen: ,,We redden ons nu nog wel. Maar het is erg moeilijk”. Prozée zegt verheugd te zijn met de maatregelen van De Jonge. Jeugdzorginstellingen kunnen hun financiën moeilijk rond krijgen, blijkt uit een onlangs verschenen . De kwaliteit komt daardoor onder druk.

Hamster: ,,Van de financiële positie van de Groningse jeugdzorginstellingen kan ik geen precieze inschatting maken. Maar we krijgen wel zorgelijke signalen. Er was één organisatie, Elker, die bezwaar aantekende tegen de scherpe tarieven die de gemeenten bepalen. Zij zeiden in de problemen te komen bij de huidige tarieven. Daarmee zijn we nu in gesprek. Het lijkt erop dat we er uitkomen.”

Hamster: ,,Meer geld is niet per se de oplossing, maar als De Jonge de problemen serieus neemt, moet er simpelweg geld bij. Het kabinet zegt inflatiestijging te compenseren. Maar voor ons is dat niet voldoende. De tekorten in de jeugdzorg zijn groter dan simpelweg loon- en prijsontwikkeling.” Wethouder Robert Kleine (Emmen, CDA) vindt net als De Jonge dat de jeugdzorg efficiënter kan. Maar hij verwacht niet dat de gemeenten daarmee genoeg geld vrijmaken om hogere tarieven te betalen.

Hamster: ,,Inhoudelijk werken wij in de provincie Groningen al veel samen. Ook doen we de inkoop van zorg al zo veel mogelijk gezamenlijk. Veel van de maatregelen die De Jonge nu voorstelt, voeren wij dus al uit. Ook de zware hulp, bijvoorbeeld voor kinderen die terugkomen uit detentie, organiseren we al zo veel mogelijk regionaal.”Wethouder Kleine onderstreept dit: „Drenthe en Groningen lopen voorop op het gebied van samenwerken.” Kleine noemt het ingrijpen van het kabinet een ‘typisch Haagse reflex’.

Ook Prozée van jeugdzorginstelling Elker zegt dat regionale samenwerking goed is. ,,We kijken al breder dan gemeenten en pakken problemen als regio al samen aan. In Groningen en Drenthe gaat dat al best goed.”