Heden & Verleden
Door Richard Zuiderveld

De goede doelen politie

Het drama van de Notre-Dame zette vorige week het internet in vuur en vlam. Vele berichten over de verbrande kathedraal in Parijs schoten voorbij. Sommige waren zo treurig dat Quasimodo zich ervoor geschaamd zou hebben. Zo las ik dat mensen ‘er gelukkig al eens geweest’ waren of ‘helaas net te laat’ waren. Voor hen draaide deze brand blijkbaar om henzelf.

Er was ook een groep mensen die ik ‘de goede doelen politie’ wil noemen. Zij gaven graag commentaar over de aard van de inzamelingsactie. Want, zo suggereerden ze, waarom moeten we een gebouw redden? Waarom geven we geen steun aan bijvoorbeeld tijgers, arme kinderen, eenzame ouderen en ga zo maar door?

Mijn nekharen gingen hiervan overeind staan. Waarom liet deze ‘goede doelen politie’ nu ineens van zich horen? Waar waren ze toen er geld nodig was in Jemen of voor de vluchtelingen van Venezuela? Zo kun je de bal eindeloos terugkaatsen, want er is altijd iets ergs in de wereld. Het doet mij denken aan zo’n tante die, als je zegt dat je griep hebt, roept dat je blij moet zijn dat het geen kanker is. Weldoeners werden neergesabeld omdat ze wilden doneren, maar ben je rijk en wil je helpen? Ga je dan schamen!

Een wijs man vertelde me ooit over verschillende lagen in goed en kwaad. In het kort slaat dat hierop: onderaan staan zij die kwaad doen en daarna komen de mensen die niets doen. Een treetje daarboven staan zij die goed doen, maar daar voordeel van hebben. Helemaal bovenaan staan de helden die helpen uit pure liefde. We zullen in ons leven allemaal steeds schuiven tussen deze lagen, maar ik geloof dat veruit de meeste mensen het beste voorhebben met de wereld.

Weldoeners die zorgen voor monumenten - zoals de Notre-Dame - begrijpen het belang hiervan voor een gemeenschap. Een gebouw is nooit alleen een stapel stenen. Soms is het een herinnering aan jouw trouwerij of aan de doop van jouw kind. Het is het graf van jouw geliefde, de plaats waar je de schoonheid van muziek ontdekte of een gedenkplaats voor slachtoffers van onrecht. Monumenten zijn geschiedenis en dus een spiegel voor de mensheid. Het beschermen van erfgoed is nooit weggegooid geld.

Waarom dwingt ‘de goede doelen politie’ ons dan om te kiezen? We kunnen toch meerdere doelen steunen? Lang leve de vrijheid! Iedere hulp is welkom.

Het lijkt schijnheilig dat miljardairs nu ineens doneren, maar zijn de mensen die zeuren en nooit iets geven niet net zo erg? Niet iedereen zal altijd helpen vanuit pure goedheid. Soms doen we het alleen als we er zelf beter van worden. Vanuit dat oogpunt zie ik liever een gulle miljardair dan een zelfverklaarde Messias, die slechts roeptoetert vanaf de zijlijn.